มงคล เงินแจ้ง ‘หมออนามัยหักดิบ’ เลิกบุหรี่คนแรกกับ ‘3 ล้าน 3 ปี เลิกบุหรี่ทั่วไทย’

“ตอนนั้นยังสูบบุหรี่อยู่ เวลาจะไปสอน ไปบอกใครให้เลิกบุหรี่ มันก็ยังพูดไม่ได้เต็มปากมากนัก เพราะเราเองก็ยังสูบอยู่W นายมงคล เงินแจ้ง ผู้อำนวยการ รพ.สต.บ้านวังมะด่าน อำเภอพรหมพิราม จังหวัดพิษณุโลก เจ้าของฉายา “หมออนามัยหักดิบ” ผู้ที่ประกาศตนเองเป็นคนแรกของโครงการ 3 ล้าน 3 ปี เลิกบุหรี่ทั่วไทย เทิดไท้องค์ราชัน เล่าย้อนถึงอดีตเมื่อครั้งที่ยังสูบบุหรี่อยู่

นายมงคล เล่าว่า สูบบุหรี่มาตั้งแต่อายุ 19 ปี สูบบุหรี่มาแล้ว 36 ปี สาเหตุที่สูบ คือ เพื่อนชักชวน และตัวเองก็อยากสูบตามเพื่อด้วย ค่านิยมของคนยุคนั้นคือ คนที่สูบบุหรี่จะดูเป็นผู้ใหญ่ มีพื้นที่ให้สูบบุหรี่มากมาย จะสูบตรงไหนก็ได้ หาซื้อง่าย ราคาไม่แพง ตอนนั้นสูบวันละ 1 ซอง แต่ถ้ารวมค่าใช้จ่ายที่เสียไปกับเรื่องพวกนี้ตกประมาณเดือนละ 2,500 บาท

สำหรับสาเหตี่ทำให้เลิกสูบบุหรี่ คือ ในวันที่ 26 เมษายน 2559 สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) มาชวนให้ทำกิจกรรมโครงการ “3ล้าน 3 ปี เลิกบุหรี่ทั่วไทย เทิดไท้องค์ราชัน” จำได้ดีเลยว่า นพ.บัณฑิต ศรไพศาล รองผู้จัดการ สสส.ได้มาร่วมงานด้วย ในวันนั้นตนได้ประกาศเลิกสูบบุหรี่แบบหักดิบเป็นคนแรกเลย พร้อมสาบานจะเลิกสูบบุหรี่ตลอดชีวิต เพื่อให้ตัวเองได้เป็นตัวอย่างที่ดี ที่ทำให้คนเห็นว่าตนเองก็เลิกได้ จนได้รับฉายาจากชาวบ้านและเพื่อนร่วมงานว่า “หมออนามัยหักดิบ”

“ช่วงแรกของการเลิกสูบบุหรี่ใหม่ๆ บอกได้เลยว่าทรมานมาก น่าจะเหมือนคนลงแดงนะ แต่ก็พยายามหาทางออกด้วยการกินผลไม้รสเปรี้ยวแทน ผ่านไปได้ 1 สัปดาห์ อาการดังกล่าวก็หายไป สิ่งที่ได้กลับมาที่เห็นได้ชัด คือลูกสาวบอกว่าเวลาที่พ่อพูดแล้วไม่มีกลิ่นบุหรี่ออกมา ส่วนสิ่งที่เห็นข้อดีของการเลิกสูบบุหรี่คือ ไม่มีอาการระคายคอหรือไอเหมือนครั้งที่สูบบุหรี่อยู่ ทำให้มีความมั่นใจในการเข้าสังคมมากขึ้น ได้รับคำชื่นชมจากคนรอบข้างและสามารถเป็นแบบอย่างให้คนอื่นได้”

สำหรับวิธีการเลิกบุหรี่ที่นายมงคลนำมาใช้ในพื้นที่ คือ หากลุ่มคนที่สนใจและอยากเลิกสูบบุหรี่ด้วยความสมัครใจมาเข้าร่วมโครงการ โดยมีกิจกรรมที่ใช้ในการขับเคลื่อนคือ

1.การท้าชวนดื่มน้ำสาบานเลิกบุหรี่ทั้งหมู่บ้าน (1 คนท้าชวน 1 คนที่ให้เลิกสูบ = 1 คนเลิกสูบแล้ว ท้าชวน 1 คนเลิกสูบต่อเนื่องไป = 1 ทวีคูณ)

2.การจัดรายการวิทยุออนไลน์ให้ความรู้ แลกเปลี่ยนกับผู้มีประสบการณ์การเลิกบุหรี่

3.จัดกิจกรรมเชิดชูเกียรติ คนชวนคนเลิกบุหรี่ + คนเลิกสูบบุหรี่ต้นแบบในระดับจังหวัด และจัดระบบการป้องกัน

4.การให้กำลังใจ และการป้องกันการกลับไปสูบซ้ำ

5.การจัดเก็บข้อมูลผู้เข้ารวมกิจกรรมเลิกสูบบุหรี่ และรายงานผลอย่างต่อเนื่องผ่านระบบ LRM (Line report management) ซึ่งการประเมินผลหากสามารถเลิกสูบบุหรี่ได้เกิน 6 เดือน ถือว่าเลิกได้สำเร็จ

ส่วนแนวทางปฏิบัติ 9 ที่ให้ไว้กับ อสม. คือ

1.ค้นหา สำรวจ และจำแนก เป้าหมายคนที่จะชวนเลิกสูบบุหรี่

2.หาแรงจูลใจเพื่อชวนให้ติดสินใจเลิกสูบบุหรี่เด็ดขาด (หักดิบ/เลิกด้วยใจ)

3.ให้ข้อมูลด้านลบของการสูบบหรี่

4.แนะนำให้ปฏิบัติเทคนิคการเลิกสูบบุหรี่ที่ง่ายและได้ผล

5.แนะนำอุปกรณ์ที่จะช่วยให้เลิกบุหรี่ได้ง่ายขึ้น

6.ติดตามเยี่ยมเยียนและให้กำลังใจ

7.ทำกิจกรรมสนับสนุนการเลิกสูบ

8.แนะนำบริการช่วยเลิกบุหรี่

และ 9.จัดกิจกรรมชื่นชมและเชิดชู

เมื่อถามว่าวิธีใดจะทำให้เลิกสูบหรี่ได้ง่ายที่สุด เจ้าของฉายาหมออนามัยหักดิบบอกว่า วิธีหักดิบ น่าจะเป็นวิธีที่เห็นผลได้ดีที่สุด ซึ่งอาจจะทรมานในช่วงแรกๆ แต่ถ้ากำลังใจดีแล้ว เชื่อว่าอะไรก็ไม่สามารถทำให้กลับไปสูบบุหรี่ได้อีก ส่วนคนที่ใช้วิธีลดปริมาณการสูบลง ในความคิดของตนแองชื่อว่าน่าจะทำให้เลิกได้ยากกว่าการหักดิบ เพราะเราอาจมีโอกาสเพิ่มปริมาณการสูบโดยไม่รู้ตัวได้ เช่น ระหว่างทำงานที่มีความเครียด หรืออยู่ในกลุ่มเพื่อนที่สูบบุหรี่ด้วยกัน

“สิ่งที่ตนได้กลับมาในวันนี้คือ สุขภาพร่างกายที่แข็งแรงขึ้น ลูกๆ กลับมาใกล้ชิดพ่อมากขึ้นเพราะไม่เหม็นกลิ่นบุหรี่ มีเงินเหลือมากขึ้น ผมอยากให้คนที่ยังสูบบุหรี่ หันมารักตัวเองด้วยการเลิกสูบบุหรี่กัน แล้วจะรู้ว่า การเลิกสูบบุหรี่มันดีอย่างไรกับตัวเอง” หมอนามัยหักดิบ กล่าวทิ้งท้าย

กดถูกใจแฟนเพจ Hfocus.org บน Facebook ติดตามข่าวสารระบบสุขภาพทุกความเคลื่อนไหว

ความคิดเห็นล่าสุด

แล้วไงค่ะ
17 ชั่วโมง 28 นาที ago
melonpung
19 ชั่วโมง 35 นาที ago

ข่าวล่าสุด

ความคิดเห็นล่าสุด

แล้วไงค่ะ
17 ชั่วโมง 28 นาที ago
melonpung
19 ชั่วโมง 35 นาที ago
กลับด้านบน