นโยบาย อสม.เพื่อสุขภาพภายใต้ รมว.อนุทิน ศจย.ชี้ ‘กลไก อสม.ช่วยเลิกบุหรี่ได้ อย่าเน้นแค่กัญชา’

ภายใต้การปกครองในระบอบประชาธิปไตย รัฐมนตรีหรือผู้แทนราษฎรที่มีผลงานเป็นที่ประจักษ์ในทางที่ดีทั้งระยะสั้นและระยะยาวจะได้รับความชื่นชม ซึ่งจะกลายเป็นความนิยมและได้รับการเลือกตั้งกลับมาอีกครั้งหรืออีกหลายๆ ครั้ง

นายอนุทิน ชาญวีรกูล

ท่านรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข นายอนุทิน ชาญวีรกูล ได้ให้สัมภาษณ์รายการโทรทัศน์รายการหนึ่งในวันที่ 22 กรกฎาคม 2562 กล่าวถึงนโยบายฝึกอบรมให้อาสาสมัครสาธารณสุข (อสม.) เข้าใจเรื่องการใช้กัญชาเพื่อวัตถุประสงค์ทางการแพทย์อย่างถูกต้อง แล้วจะให้นำร่องปลูกคนละ 6 ต้นเพื่อให้มีกัญชาเพียงพอต่อจำนวนผู้ป่วยที่จะได้ประโยชน์จากกัญชาทางการแพทย์ต่อไป เช่น ขณะนี้มีคนไข้ของหมอเดชา (เดชา ศิริภัทร) อยู่ถึง 20,000-30,000 คน ท่านกล่าวว่านโยบายนี้ทำเพราะความห่วงใยในสุขภาพของคนไทย

ซึ่ง อสม.เป็นกลไกสุขภาพชุมชนที่เข้มแข็งของประเทศไทยซึ่งมีชื่อเสียงไปทั่วโลก โดย อสม.มีภารกิจช่วยเหลือผู้ป่วยในชุมชนจำนวนมาก ตลอดจนป้องกันการเจ็บป่วยในอีกหลายหลายมิติ เช่น การรณรงค์คว่ำขันน้ำเพื่อลดการแพร่ระบาดของยุงลายอันนำมาซึ่งไข้เลือดออก การช่วยเหลือผู้ป่วยติดเตียง ตลอดจนการช่วยเหลือให้ผู้สูบบุหรี่เลิกสูบบุหรี่ให้สำเร็จ เป็นต้น นโยบายของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขที่จะให้ อสม.ดำเนินการเกี่ยวกับสุขภาพ จึงเป็นนโยบายที่ถูกต้องอย่างยิ่ง ด้วยว่าขณะนี้กระทรวงสาธารณสุขมี อสม.กว่าหนึ่งล้านคนทั่วประเทศไทย หาก อสม.ทำอะไรพร้อมๆกันอย่างแข็งขันเรื่องนั้นจะประสบความสำเร็จเป็นอย่างดี

ในขณะที่ท่านรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขมีความห่วงใยผู้ป่วยที่น่าจะได้ประโยชน์จากการใช้กัญชาทางการแพทย์ เช่น ผู้ป่วยโรคลมชัก ผู้ป่วยโรคปลอกประสาทเสื่อมแข็ง ผู้ป่วยมะเร็งที่ทานอาหารไม่ได้จากการได้รับเคมีบำบัด เป็นต้น ซึ่งอาจจะมีอยู่ในจำนวนหลักหมื่นหรือหลักแสนคนทั่วประเทศไทย จนท่านรัฐมนตรีประสงค์ที่จะอาศัยกลไก อสม.ในการผลักดันนโยบายกัญชาทางการแพทย์นั้น มีอีกโรคหนึ่งที่ควรห่วงใยไม่แพ้กันคือโรคการเสพติดนิโคตินหรือการเสพติดบุหรี่นั่นเอง

ประเทศไทยพร้อมกับอีกหลายประเทศทั่วโลกตกลงร่วมกันในการลดการตายจากโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (Non-communicable diseases หรือ NCD) เช่น โรคหัวใจและหลอดเลือก โรคมะเร็ง โรคเบาหวาน และ โรคปอดเรื้อรัง ซึ่งสาเหตุหลักมาจากการสูบบุหรี่ ดื่มสุรา ทานอาหารหวานมันเค็ม และ การไม่ออกกำลังกาย โดยมีเป้าหมายหลายประการ รวมถึงการลดผู้สูบบุหรี่ลงร้อยละ 30 ซึ่งสำหรับประเทศไทยนั้น คือ การทำให้มีผู้เลิกสูบบุหรี่จำนวน 3.3 ล้านคน

ทั้งนี้ “โครงการ 3 ล้าน 3 ปี เลิกบุหรี่ทั่วไทย เทิดไท้องค์ราชัน” คือโครงการที่อาศัยกลไก อสม.จำนวน 1 ล้านคน ให้ชวนและช่วยผู้สูบบุหรี่ให้เลิกสูบบุหรี่ให้ได้ 1 คนต่ออสม. 1 คนต่อปี โครงการนี้ประสบความสำเร็จในการชวนผู้สูบบุหรี่ให้เข้าร่วมโครงการ (เรียกว่า Entry) ได้ถึง 2.9 ล้านคนในช่วงสามปีที่ผ่านมา โดยมีผู้เลิกสูบบุหรี่สำเร็จต่อเนื่องอย่างน้อยหกเดือนประมาณ 1.3 แสนคน (เรียกว่า Exit) ซึ่งมากกว่าการดำเนินโครงการหรือให้บริการใดๆ ในช่วงหลายสิบปีที่ผ่านมา ขณะนี้ อสม.ได้ทำการค้นหาผู้สูบบุหรี่และมีรายชื่อผู้สูบบุหรี่อยู่ในมือแล้ว และผู้สูบบุหรี่เหล่านี้กำลังพยายามเลิกสูบบุหรี่อยู่ หาก อสม.และ เจ้าหน้าที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) ดำเนินกิจกรรมต่อไปนี้ จะสามารถทำให้เป้าหมายลดคนสูบบุหรี่สามล้านคนในสามปีเกิดขึ้นได้จริง นั่นคือ อสม.ไปพบปะเยี่ยม ให้กำลังใจผู้ที่กำลังพยายามเลิกสูบบุหรี่อย่างสม่ำเสมอ

อสม.ชวนผู้ที่เลิกสูบบุหรี่สำเร็จแล้วให้ประกบผู้ที่กำลังเลิกสูบบุหรี่ ไปพบปะเยี่ยมเยียนให้กำลังใจ พร้อมทั้งให้คำแนะนำเทคนิควิธีการที่ตนเองใช้ในการเลิกสูบบุหรี่ เพราะผู้ที่เลิกสูบบุหรี่สำเร็จแล้วมีพลังในการสร้างแรงบันดาลใจในการเลิกสูบให้ผู้ที่กำลังสูบบุหรี่อยู่มากกว่าแพทย์และเจ้าหน้าที่สาธารณสุขเสียอีก

เจ้าหน้าที่ รพ.สต.จัดให้มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้กรณีประสบความสำเร็จ (Best practice) ทั้งกรณีของผู้สูบบุหรี่ที่เลิกสูบได้แล้ว หรือ อสม.ที่ชวนและช่วยคนเลิกสูบบุหรี่ได้จำนวนมาก โดยจัดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้เพียงหนึ่งชั่วโมงในวันรับค่าตอบแทนของอสม.ในแต่ละเดือนเท่านั้นก็เพียงพอแล้ว

อาจมีคำถามว่าเป็นไปได้หรือที่ อสม.จะสามารถชวนและช่วยให้กำลังใจให้ผู้สูบบุหรี่เลิกบุหรี่แบบเด็ดขาดด้วยตนเอง ที่เรียกว่า “หักดิบ” ได้ คำตอบคือ “ได้แน่นอน” ด้วยมีงานวิจัยในกลุ่มผู้ที่เลิกสูบบุหรี่สำเร็จ ซึ่งพบว่าผู้ที่เลิกสูบบุหรี่สำเร็จส่วนใหญ่เลิกสูบด้วยตนเอง และการหักดิบได้ผลมากกว่าการค่อยๆลดการสูบลง เช่น ร้อยละ 72 ของผู้เลิกสูบบุหรี่สำเร็จในประเทศสหรัฐอเมริกา และร้อยละ 94 ของผู้เลิกสูบบุหรี่สำเร็จในประเทศไทย ก็เลิกสูบสำเร็จได้ด้วยตนเอง มีเพียงส่วนน้อยที่เลิกด้วยการใช้บริการทางการแพทย์รูปแบบต่างๆ

สรุปคือ นโยบายของท่านรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข ในการอาศัยกลไก อสม. ในการดูแลสุขภาพของประชาชนนั้นยุทธศาสตร์ที่ถูกต้อง แต่สังคมไทยจะจดจำท่านรัฐมนตรีท่านนี้ว่าเป็นผู้ห่วงใยสุขภาพของผู้ป่วยที่จะได้ประโยชน์จากการใช้กัญชาทางการแพทย์ที่มีจำนวนหลักหมื่นหรือหลักแสนคนเท่านั้น หรือท่านจะห่วงใยสุขภาพของคนทุกกลุ่ม เช่น สุขภาพของผู้สูบบุหรี่จำนวน 11 ล้านคน พร้อมสุขภาพของครอบครัวผู้สูบบุหรี่ด้วยอีกหลายสิบล้านคน ประชาชนต้องติดตามดูต่อไป

ผู้เขียน : ศ.นพ.รณชัย คงสกนธ์ ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยและจัดการความรู้เพื่อควบคุมยาสูบ (ศจย.)

Comments

เลิกบุหรี่สูบยาเส้น • 2019-08-04, 16:18
"ปริมาณการบริโภคยาเส้นมีการปรับเพิ่มขึ้นมาก จากเดิมในปี 2559 อยู่ที่ 12 ล้านกิโลกรัม เป็น 26 ล้านกิโลกรัม ในปี 2560" ...........รีดภาษี ยาเส้น ทำราคาขยับขึ้นซองละ 3 บาท รัฐกระเป๋าตุงเพิ่มอีก 2 พันล้าน ............. เมื่อวันที่ 8 พ.ค. นายพชร อนันตศิลป์ อธิบดีกรมสรรพสามิต เปิดเผยว่า การปรับขึ้นภาษีสรรพสามิต ยาเส้น จาก 0.005% ต่อกรัม เป็น 0.1% ต่อกรัม มีผลทันทีตั้งแต่วันที่ 8 พ.ค.2562 ตามมติคณะรัฐมนตรี (ครม.) เมื่อวันที่ 7 พ.ค.ที่ผ่านมา ส่งผลให้ราคาขายปลีกยาเส้น มีการปรับขึ้นทันที โดยยาเส้นขนาดบรรจุ 20-30 กรัม ต่อซอง เพิ่มขึ้นจาก 10 บาทเป็น 13 บาท โดยยาเส้นซองเล็กขนาดบรรจุ 5 บาท ขนาดไม่ถึง 10 กรัม เพิ่มขึ้น 2 บาท เป็น 7 บาท ซึ่งเดิมกรมเก็บภาษีที่ขนาด 10 กรัม เดิมเสีย 5 สตางค์ เพิ่มเป็น 1 บาท ............... ทั้งนี้ การปรับขึ้นภาษีจะทำให้กรมมีรายได้เพิ่มขึ้นประมาณ 2,000 ล้านบาทต่อปี จากเดิม 130 ล้านบาท เนื่องจากปริมาณการบริโภคยาเส้นมีการปรับเพิ่มขึ้นมาก จากเดิมในปี 2559 อยู่ที่ 12 ล้านกิโลกรัม เป็น 26 ล้านกิโลกรัม ในปี 2560 https://www.khaosod.co.th/economics/news_2495616

ความคิดเห็นล่าสุด

ธนวัฒน์ กาญจนโอภาส
2 นาที 48 วินาที ago
คมกฤช เกียรติพงศ์ยิ้ม
7 นาที 56 วินาที ago
ไปยดา​ วิ​รัศมี​
32 นาที 46 วินาที ago
วราภรณ์ นนทวี
34 นาที 13 วินาที ago
ละออ
46 นาที 6 วินาที ago

ข่าวล่าสุด

ความคิดเห็นล่าสุด

ธนวัฒน์ กาญจนโอภาส
2 นาที 48 วินาที ago
คมกฤช เกียรติพงศ์ยิ้ม
7 นาที 56 วินาที ago
ไปยดา​ วิ​รัศมี​
32 นาที 46 วินาที ago
วราภรณ์ นนทวี
34 นาที 13 วินาที ago
ละออ
46 นาที 6 วินาที ago
กลับด้านบน