กับดักและหลุมดำ ‘การสร้างเสริมสุขภาพป้องกันโรค’ ของไทย

ขณะนี้กลไกที่เกี่ยวกับ health promotion และ health literacy กำลังดำเนินการอยู่ ดูโดยเนื้อแท้แล้วมีสิ่งที่ซ้ำซ้อน กำกวม และไม่ชัดเจน ภายใต้จริตการดำเนินการที่มุ่งหน้าหาสิ่งที่คุ้มค่าที่สุดที่ควรทำ และอยากจำกัดชนิดกิจกรรมที่ทำด้วยอีกนัยหนึ่ง

กับดักที่เป็นหลุมดำในเรื่องนี้นั้นมี 2 ประการ

หนึ่ง ว่าด้วยเรื่องปัจจัยนำเข้าสู่ระบบการสร้างเสริมสุขภาพและควบคุมป้องกันโรค ได้แก่ สินค้า ผลิตภัณฑ์ เทคโนโลยี และบริการต่างๆ ที่ดูเหมือนจะมีมากมายดาษดื่น แต่มีตัวหลอกเสียเป็นส่วนใหญ่ ตัวที่ได้ผลนั้นมีน้อย อยู่ไม่ถูกที่ถูกทาง หรือถึงมีก็ราคาค่างวดสูง กำลังการผลิตหรือให้บริการไม่เพียงพอ

สอง ว่าด้วยมุมมองด้านกระบวนการคิด จัดสรร หรือทำระบบสร้างเสริมสุขภาพและควบคุมป้องกันโรค ที่ดำเนินไปแบบไดโนเสาร์เต่าล้านปีที่ไม่ค่อยได้ปรับให้ทันต่อยุคสมัยและการเปลี่ยนแปลงของสังคมและประชากร

หลุมดำใหญ่คือการไม่สามารถมองความเชื่อมโยงระหว่างสิ่งที่ดำเนินการอยู่ ทำให้ทำกันแบบแยกส่วน ต่างคนต่างทำ ซ้ำซ้อน มีทรัพยากรเท่าไหร่ก็ไม่พอหรือไม่ก็มีทรัพยากรมาแต่ไม่รู้จะนำไปทำการพัฒนาอย่างไรให้ดีกว่าเดิม

คนจะแข็งแรงดี หรือจะป่วยในระยะน้อยไปถึงระยะท้ายของชีวิต ก็สามารถทำการเสริมสร้างสุขภาวะให้ดีขึ้นได้ไม่มากก็น้อย หรือแย่สุดก็ประคองไม่ให้แย่ลงจนเกินกว่าที่ควร

"การสร้างเสริมสุขภาพนั้นจะทำได้ผลและคุ้มค่า จำเป็นต้องมองผ่านเลนส์ของ health literacy" หรือการหวังจะให้คนปฏิบัติดีปฏิบัติในสิ่งที่ถูกที่ควร เข้าถึง เข้าใจ ทั้งแหล่งข้อมูล ข้อมูล ตัวสินค้าผลิตภัณฑ์ เทคโนโลยี และบริการต่างๆ ที่มีในสังคม และตัดสินใจเลือกใช้ให้เหมาะกับสภาพของตนเอง บังคับ จูงใจ แข่งขัน ชมเชย ล้วนแล้วแต่เป็นมาตรการที่เคยได้รับการนำมาใช้มานานนม แต่เป็นไปแบบกระเส็นกระสาย ไม่เป็นระบบ ไม่ได้วางแผนต่อเนื่องจากต้นน้ำยันปลายน้ำ และที่สำคัญคือ ไม่ได้ทำโดยรู้เท่าทันสถานการณ์ว่ากำลังตกหลุมดำทั้ง 2 อย่างข้างต้น!!!

ผศ.นพ.ธีระ วรธนารัตน์ คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

กดถูกใจแฟนเพจ Hfocus.org บน Facebook ติดตามข่าวสารระบบสุขภาพทุกความเคลื่อนไหว

ความคิดเห็นล่าสุด

แล้วไงค่ะ
2 วัน 16 ชั่วโมง ago
melonpung
2 วัน 18 ชั่วโมง ago

ข่าวล่าสุด

  • หมอรุ่งฤทัย เผยยก “สถาบันพระบรมราชชนก” เป็น “สถาบันอุดมศึกษาเฉพาะทาง” ส่งผลเกิดความคล่องตัวบริหาร พร้อมยกระดับงานวิชาการ ตอบสนองการผลิตกำลังคนในระบบสุขภาพ รองรับแผนการจัดระบบบริการสุขภาพของ สธ....

    2018-04-22, 17:19
  • ในการเสด็จพระราชดำเนินไปทรงเยี่ยมราษฎรของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชนั้น ทรงพบว่าปัญหาการขาดสารไอโอดีนจนเกิดเป็นโรคคอพอกนั้นยังมีอยู่มากมายหลายพื้นที่...

    2018-04-22, 16:06
  • สถานีอนามัยพระราชทาน เดิมเป็นบ้านพักของนายเจิงหลิ่ง แซ่ซู ราษฎรในพื้นที่ ต.แม่งอน อ.ฝาง จ.เชียงใหม่ ซึ่งถวายอาคารหลังนี้แด่ในหลวงรัชกาลที่ 9 เพื่อใช้เป็นสถานที่ตั้งสถานีอนามัยเมื่อ พ.ศ. 2515

    2018-04-22, 15:53
  • วิวัฒนาการของการใช้ส้วมในประเทศไทยนั้น เริ่มตั้งแต่มีข้อสันนิษฐานจากแผ่นศิลาที่ขุดพบในสมัยสุโขทัย จนกระทั่งในปี พ.ศ. 2440 รัฐได้ออกพระราชกำหนดสุขาภิบาลกรุงเทพฯ ร.ศ. 116 (พ.ศ. 2440)...

    2018-04-22, 15:42

ความคิดเห็นล่าสุด

แล้วไงค่ะ
2 วัน 16 ชั่วโมง ago
melonpung
2 วัน 18 ชั่วโมง ago
กลับด้านบน